Poszukujesz psychologa sportu lub pracy we Wrocławiu? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Myśli paragnomeniczne

Pojęcie paragnomen wprowadził do nauki E. Brzezicki (H. Zajączkowski, 1952). Paragnomen, lub inaczej „działanie wbrew oczekiwaniu” (actio praeter expectationem), jest objawem, który występuje w rzadkich przypadkach schizofrenii w okresie poprzedzającym, nieraz na kilka tygodni, rozwinięcie się uchwytnego klinicznie procesu chorobowego. Czyn paragnomeniczny jest obcy dla osobowości chorego i zaskakujący zarówno dla otoczenia, jak i dla niego samego. Chora np. bez żadnego powodu i nie działając w stanie wzruszenia tłucze szybę wystawową: nie jest potem w stanie wyjaśnić dlaczego tak postąpiła. W innym przypadku, również opisanym przez Brzezickiego (1956), młody mężczyzna, aby zwrócić na siebie uwagę przechodzącego ulicą kolegi, usiłuje wyrzucić przez okno swoją siedmioletnią siostrę, po chwili dopiero oceniając krytycznie co zamierzał uczynić. Działanie paragnomeniczne przebiega bez odpowiedniego do czynu stanu emocjonalnego. Jest to jedna z cech odróżniająca paragnomen od gwałtownego działania będącego wyrazem silnego wzruszenia.

Według domniemania Brzezickiego, istnienie w języku staro- greckim jednosłownego określenia paragnomen, świadczy zapewne o tym, że nagły, zaskakujący czyn był u Greków czymś stosunkowo częstym.

Czyny paragnomeniczne stwierdził Brzezicki w sporadycznych przypadkach u osób, które otrzymywały niewielkie dawki insuliny. Spostrzeżenie to zdaje się ukazywać jeszcze jeden rys kliniczny stanów hipoglikemicznych (por. rozdz. IX, § 2), naśladujących różne zespoły psychopatologiczne. Działanie typu para- gnomenicznego opisał nadto Brzezicki u osób, które w związku z objawami uczuleniowymi przyjmowały środki przeciwhistami- nowe. W jednym z takich przypadków kierowca umyślnie potrącił przechodnia, mimo że mógł go ominąć.

Powyżej była mowa o czynach paragnomenicznych, które zawsze wymagają bardzo ostrożnej oceny, jako objawy zasadniczo psychotyczne, a więc świadczące lub mogące świadczyć o chorobie psychicznej. Myśli paragnomeniczne natomiast, tj. pomysły (cogitatio paragnomenica), do realizacji których nie dochodzi, występują czasem i u ludzi zdrowych, a zdaniem Brzezickiego „Zjawiają się one u wielu osób normalnie pracujących”, (op. cit.) Nie są to ani natręctwa, ani działanie impulsywne, i jak podkreślono, myślom tym nie towarzyszy adekwatny stan emocjonalny.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.